Verndum hæga töltið – áður en það hverfur úr íslenska hestinum

Hægt tölt á að vera ein af perlum íslenska hestsins. Þar á hesturinn að sýna jafnvægi, takt, mýkt og burð á hægri ferð. Það á ekki að nægja að hægja aðeins á sér í nokkur skref og komast síðan upp með að auka ferðina jafnt og þétt þar til varla er hægt að kalla það hægt tölt lengur.

Dómarar verða að taka fastar á þessu

Í dag virðist allt of oft sem hestum sé leyft að fara hæga töltið á mun meiri hraða en eðlilegt getur talist. Ef slíkt fær háar einkunnir sendir dómgæslan skýr skilaboð til knapa, þjálfara og ræktenda: Það borgar sig ekki að leggja vinnuna í raunverulegt hægt tölt, og þar liggur hættan. Það er miklu erfiðara að sýna gott tölt hægt en að láta hestinn renna áfram á meiri ferð. Þegar hraðinn minnkar kemur í ljós hvort hesturinn hefur raunverulegt jafnvægi, styrk og burð. Þar sést hvort takturinn heldur sér og hvort hesturinn getur borið sig án þess að knapinn þurfi að halda honum saman með miklum stuðningi.

Hægt tölt á að vera hægt

Það hljómar sjálfsagt, en dómgæslan verður að endurspegla það. Hestur sem sýnir glæsilegt, taktfast og burðarmikið tölt á raunverulega hægri ferð á að fá ríkulega umbun fyrir það. Hestur sem eykur hraðann verulega á ekki að geta fengið sambærilega einkunn fyrir atriðið, sama hversu fallegur eða tilkomumikill hann er að öðru leyti. Ef dómarar eru of linir við þetta breytist keppnin smám saman. Knapar laga sig að því sem gefur háa einkunn og til lengri tíma getur ræktunin einnig tekið mið af því sem dómararnir verðlauna.

Þess vegna snýst þetta um meira en eina einkunn eða eitt keppnisatriði. Þetta snýst um hvaða eiginleika við viljum varðveita í íslenska hestinum. Við eigum ekki að fórna mýkt, jafnvægi og burði hæga töltsins fyrir meiri hraða og meiri sýndarmennsku. Hraðinn á sinn stað í íslenskri hestamennsku, en hæga töltið á sinn stað líka. Dómarar bera þar mikla ábyrgð. Þeir þurfa að þora að draga niður fyrir of mikla ferð og jafnframt verðlauna sérstaklega þá hesta sem geta gengið hægt, hreint og burðarmikið tölt.

Verndum hæga töltið.

Því þegar við erum einu sinni farin að sætta okkur við að „hægt tölt“ þurfi í raun ekki að vera hægt, þá erum við farin að breyta sjálfri merkingu atriðisins. Þegar slíkt hefur fest sig í sessi getur verið erfitt að snúa þróuninni við.

Höfundur greinar er Logi Laxdal