„Ósanngjarnt gagnvart dómurum“

Fyrirkomulag kynbótasýninga hefur mikið verið í umræðunni eftir að skráning opnað nú í byrjun maí. Margar gagnrýnis raddir eru á lofti og hefur fyrirkomulag launa kynbótadómara meðal annars komið upp í umræðunni.

Verktakar fá greitt fyrir hvert hross

Kynbótadómarar fá greitt fyrir hvert hross sem mætir til dóms nema kynbótadómarinn sé starfsmaður hjá RML, þá fær hann greitt samkvæmt launakjörum sínum. Sitt sýnist hverjum um þetta fyrirkomulag og hafa komið upp þær umræður að þetta fyrirkomulag geti haft áhrif á hugarfar dómara við dómstörf.

„Þetta er ósanngjarnt gagnvart dómurum. Ég reyndi að fá þessu breytt á sínum tíma en lenti á vegg. Áhrifin eru engin á dómsstörfin sjálf, nema möguleg kergja gagnvart fyrirkomulaginu. Ég fullyrði að allir dómarar eru með mikinn metnað að sinna dómstörfum eins og best verður á kosið hverju sinni,“ segir Einar Ásgeirsson fyrrum kynbótadómari og verktaki í kerfinu.

Málum háttað öðruvísi erlendis

Launafyrirkomulagi er þó öðruvísi háttað erlendis en þar fá dómarar greitt fast kaup á dómadag og fast kaup fyrir ferðadaga. Hér fá dómarar ekki greitt fyrir ferðalagið innanland og né yfirlitssýningar en þær eru innifaldar í gjaldinu sem dómarinn fær fyrir sýnt hross.

„Þetta getur ekki talist eðlilegt. Á fullum vikum eru þetta þolanleg laun en á minni sýningum með fáum hrossum, miklum hléum og ferðalögum er þetta í raun sjálfboðavinna. Ég hef tekið saman sýningar þar sem ég var á 35% lægra tímakaupi en ritarinn. Er það ásættanlegt þegar dómari hefur eytt hundruðum þúsunda í að sækja sér réttindi og verja heilli viku vor hvert í endurmenntun? Pressa á gæði dómgæslu er líklega mest í kynbótadómum af öllum greinum hestamennskunnar, en þeir eru líklega oft á lægsta tímakaupinu,“ segir Einar og bætir við að flestir, ef ekki allir, eru þó í þessu vegna ólæknandi hestadellu og ástríðu fyrir íslenska hestinn en ekki peninga. „Það er líklega líka ástæðan fyrir því að þetta er enn svona.“

Engin ástæða að ætla menn víki frá faglegum ákvörðunum

Í samtali við Karvel L. Karvelsson framkvæmdastjóra RML tekur hann undir með Einari að laun kynbótadómara séu ekki þess eðlis að ástæða sé til þess að ætla að menn víki frá faglegum ákvörðunum á grundvelli þess að það gæti haft áhrif á pyngju þeirra.

„Ég hef ekki nokkra trú á því að dómarar láti það hafa áhrif á sig hvernig þeir dæma að þeir fái greitt á hvert hross. Það eru fleiri en einn dómari í dómnefnd og þeir er þaulvanir reynslumiklir sérfræðingar sem hafa mikinn faglegan metnað og myndu seint láta slíkt spyrjast um sig,“ segir Karvel.

Fyrirkomulagið tekið upp af fyrirrennurum RML.

Karvel segir þetta launafyrirkomulag hafa verið tekið upp af fyrirrennurum RML og segir það vissulega hafa verið rætt hvort ástæða sé til að breyta því.

„Þetta er endilega ekki besta fyrirkomulagið og má skoða það hvort rétt sé að breyta því. Eðlilegt væri þá líka að skoða fyrirkomulagið út frá þáttum eins og tíma á hvert hross í sýningu o.s.frv. Nú er búið að breyta reglum varðandi nýtingu á sköpulagsdómi milli ára eða innan sama árs og það gæti haft áhrif á sýningarhaldið og þar með hvernig staðið er að launagreiðslum,“ segir Karvel.

Sýningarstaðir fá einnig greitt fyrir hvert sýnt hross

Verð fyrir hross í fullnaðardóm er 37.177 án vsk. 1.129 kr fara til WorldFengs sem skráningargjald. 36.048 kr. fara til RML.

Samkvæmt heimildum Eiðfaxa þá eru 5.000 kr. af sýningargjaldinu eyrnamerkt svæðinu sem kynbótasýningin fer fram á en svæðin fá, líkt og kynbótadómarar í verktöku, samt bara greitt þetta gjald fyrir hvert sýnt hross en ekki hvert skráð hross.