Fallnir höfðingjar

 

 

Saga Pílatusar er um margt sérstök og heillandi. Í Borgfirðingabók 2011, ársriti Sögufélags Borgarfjarðar, skrifar Guðlaugur um snillinga í hestamennsku. Þar má einnig finna einlægan kafla sem Guðrún Gunnarsdóttir, eiginkona Ingimars, skrifar um ævintýri Pílatusar:

 

“Við kölluðum hann Pílatus. Var nefndur eftir móður sinni Pílu, sem lá dauð í haganum daginn eftir að hún skilaði honum frá sér, fullburða folaldi. Haraldur eigandi Pílu, nágranni og vinur okkar hjóna, lá á sjúkrahúsi er þessi saga hófst. Hann var aldurhniginn einbúi. Hvað varð um litla móðurlausa folaldið? Við tókum hann upp í Lapplanderjeppann og fórum með hann heim. Þannig hófst ævintýrið um Pílatus. 

Það varð honum til lífs að hann komst á spena og drakk broddmjólk áður en móðir hans var öll. Nú var næst fyrir að ala hann á pela og setja saman böndu sem líktist kaplamjólk. Gáfum honum pelann á tveggja stunda fresti allan sólarhringinn fyrstu vikurnar. Skiptumst á að vakna til hans. Litli hesturinn var svartur, tvístjörnóttur, léttbyggður, hreyfingarfagur.

Á daginn höfðum við hjá honum og heimavið fullorðna gelda hryssu en á næturnar svaf hann aftur í Lapplandernum. Þar fékk hann næturpelana sína. Húsbóndinn hafði hann stundum með sér í bílnum ásamt hundinum Smala ef hann brá sér á næstu bæi. Hleypti þeim út á meðan staldrað var og hann hljóp og lék sér. Ferðbúinn kallaði bóndi síðan á hann, opnaði bílinn, hann koma á fullri ferð og stökk upp í ásamt Smala. Síðan héldu þeir félagar áfram för. 

Pílatus stækkaði en ekki Lapplanderinn, svo bílferðum hans lauk. Síðar um sumarið fluttum við hann upp á Selið í skóginum. Þar var hann í félagskap folaldshryssunnar Skutlu, en hennar folald nefnum við Pontíus. Þeir léku sér mikið saman Pontíus og Pílatus. Mjólkurskammtana hans færðum við honum reglulega á Selið. Er hann sá bílinn koma stökk hann hneggjandi á móti okkur og svelgdi sopann sinn. Hljóp til baka með ærslum að leika meira við Pontíus. Hann var vigtaður og mældur reglulega. Fylgst með þroska og vexti. 

Svona leið sumarið, Pílatus í stærsta hlutverkinu. Milli hans og hestahvíslarans, mannsins míns, skapaðist ástand sem hlýtur að tengjast orðinu – ást -. Haustið kom eins og það var vant með litina sína. Pílatus tekinn á hús er vetur gekk í garð. Ekki vanræktur frekar en fyrri daginn. Haraldur eigandi hans var kominn heim af sjúkrahúsinu og fylgdist með ævintýrinu. Kom síðar að máli við manninn minn og sagði. “Þú átt lífið í honum. Þetta hefði enginn annar getað gert. Þú átt hann.” Vinirnir féllust í faðma. 

Nú geri ég langa sögu stutta. Pílatus dafnaði vel, varð að lokum með glæsilegri hestum að útliti og kostum. Er hann var sex vetra komu þeir félagar fram sem sérstakt sýningarnúmer í Reiðhöllinni í Reykjavík á Vestlenskum hestadögum. Ógleymanlegt er þeir svifu um myrkvaða höllina í sterkri ljóskeilunni við hljóma Riddara götunnar og þulurinn sagði ævintýrið hans Pílatusar. Þá hlýnaði mér um hjartaræktur og vöknaði eilítið um augu. Í dag er hann sautján vetra. Vekur enn eftirtekt með sitt höfðingjafas.

14. maí 2002.

G.G.”

 

 

Haukur frá Hrafnagili var að fara á sinn 32. vetur. Haukur var fæddur árið 1981 Hjalta Jósepssyni á Hrafnagili og er undan Gáska frá Hofsstöðum í Hálsasveit og Mósu frá Hrafnagili. Haukur var sýndur í kynbótadómi árið 1990 og fékk 1.verðlaun, þar bar hæst 9,5 fyrir tölt og 9,0 fyrir háls og herðar. Gísli keppti á Hauk í Töltkeppni á fjórðungsmóti á Kaldármelum 1992 og unnu þeir það með yfirburðum en Hauki var ekki verið telft fram í keppni oftar en hefur oft komið fram í reiðhallarsýningum og er einn af þekktustu afkvæmum Gáska.

 

Haukur var felldur í október og heygður  efst á túninu á Uppsölum, þar sem Gísli og Kristfríður Björnsdóttir búa nú.

 

Haukur var hraustur hestur og í frábæru formi fram eftir aldri og var enn á járnum í sumar. 

Í viðtali sem birtist við eiganda hans Gísla Höskuldsson, kenndan við Hofsstaði, í Eiðfaxa árið 2010, var hann spurður hvernig maður haldi reiðhesti lengi við, heilbrigðum og glöðum svaraði Gísli:

 

„Þótt ég hafi afar gaman af því að taka Hauk til kostanna í góðum reiðtúr, þá hef ég aldrei notað hann í slark eða smalamennskur eða annað erfiði. Ég hef þó farið ríðandi á honum í réttir og sýnt mig á honum svona við og við, þegar ég hef viljað monta mig aðeins. Þá passa ég mig á að þreyta hann aldrei. Eftir að hann fór að fullorðnast hef ég teymt hann mikið á öðrum hesti. Ég gef honum gott hey og um kíló af fóðurblöndu á dag. Hann er mikið úti og gengur úti allt sumarið og fram undir jól. Á haustin er hann yfirleitt heima við og ég sting honum inn í hesthús ef gerir vond veður. Síðan reyni ég að halda honum alltaf í sem jöfnustum holdum og ef hestar eiga að endast vel, verður að hreyfa þá reglulega en hóflega. Hann er mér mikill gleðigjafi og reynist vel. Það er líka nauðsynlegt að viðhalda forvitni svona höfðingja með því að halda áfram að kenna þeim eitthvað nýtt eða kynna þá fyrir nýjum hlutum. Það eru löngu þekkt, að svo lengi læriri sem lifir.“

 

Hér má sjá síðustu myndina sem tekin var af höfðingjanum nú í október. Einnig fylgja myndir Guðlaugs Óskarssonar af þeim höfðingjum á sólskinsdegi árið 2010.