Gef lítið fyrir háa dóma á eldri hrossum

Nú þegar líða fer að jólum ætlar Eiðfaxi að stytta okkur stundirnar og taka nokkra ræktendur landsins á tali sem eru í óðaönn að undirbúa komandi tímabil. Næsta hrossaræktarbú sem við kynnum til leiks er Skálakot

Skálakot er undir vestur Eyjafjöllum eða hálftíma austan við Hvolsvöll. Ræktendur í Skálakoti eru þau Guðmundur Viðarsson og Jóhanna Þórhallsdóttir og er þetta fjórði ættliðurinn sem býr á jörðinni. Skálakot er um 400 ha. En auk þess að vera með hrossarækt eru þau einnig í ferðaþjónustu með hestaferðir og lúxus gistingu. 

Ræktunin byggir á alls konar hrossum

“Það eru komin upp undir 30 ár síðan við byrjuðum að rækta hross. Ég var alltaf voða skotinn í Náttfara gamla frá Ytra-Dalsgerði og þessari mýkt sem kom þar í gegn. Einnig Hrafni gamla og hrossum út frá honum. Ég hef alltaf verið samt svolítil alæta þegar kemur að ræktun og hef prófað alls konar hestgerðir. Gert mistök en ég hef lært mest af þeim. Maður er fljótari að læra af mistökum en bæta ofan á það sem sæmilega gengur. Ég tel vera framþróun í mistökum,” segir Guðmundur eða Mummi eins og hann er oftast nær kallaður. “Ég afla mér víða hryssna en sumar voru góðar að upplagi en aðrar bara meðallagi góðar en hafa gefið mér fullt af góðum hrossum. Ég var lengi vel með gömlu hornarfjarðarlínuna í gegnum hryssu sem ég átti, Syrpu frá Skálakoti. Ég á síðan núna orðið Ský blandaðan við þessa línu í klárhryssunni Storð sem ég er að rækta undan núna. Það er alls konar sem hefur reynst mér vel,” bætir Mummi við. Móðir Skýs, Vaka frá Skálakoti er ættuð að austan en móðir hennar Kvik frá Jaðri er af hornafjarðar kyninu. 

Mummi er að fá 6 – 10 folöld á ári en árgangurinn á næsta ári er óvenju stór en hann á von á 14 folöldum.  “Aðal ræktunarhryssurnar mínar eru Syrpu dætur sem ég á og svo er ég með Vök gömlu og dætur hennar þrjár sem ég er að halda í ár, allt sýndar hryssur. Ég held síðan hryssu sem ég á með Vigni í Hemlu II en við eigum hana í félagsskap, Þyrí frá Hemlu II, hún er systir hests sem hét Ofsi frá Viðborðsseli sem margir þekkja, var undan Snældu gömlu og Otri frá Sauðárkróki,” segir Mummi en greinilegt er að hann sækir mikið í blóð að austan en telur hann það ekki vera vísvitandi. 

Nota hesta sem skar framúr ungir

Næsta vor á Mummi von á folöldum undan höfðingjanum á bænum Ský frá Skálakoti, ásamt Viðari frá Skör, Þráni frá Flagbjarnarholti, Konsertssyninum Eljari frá Gljúfurárholti en hann var með hann í girðingu hjá sér og notaði á nokkrar hryssur. “Ég er að renna blint í sjóinn með Þráinn en ég er ofsa hrifinn af Hrannari og þessum hreinleika í tölti og það gustar af, góð gangskil. Þess vegna er ég að velja Viðar frá Skör en langaði að lengja bilið í Kraft frá Bringu. Í fyrra hélt ég undir Spuna frá Vesturkoti og Hring frá Gunnarsstöðum en einnig notaði ég töluvert hest, albróðir Skýs, Skutull frá Skálakoti heitir hann. Notaði hann líka mikið í sumar. Hann er að gefa mjög léttstíg hross sem eru skemmtileg á tölti. Jafnvel meiri mýkt en er í bróður hans,” bætir hann við. Guðmundur leggur mikið upp úr því að sjá hrossin fjögurra og fimm vetra og gefur lítið fyrir háa dóma á eldri hestum. “Það er mjög flott líka en þá er búið að leggja svo mikla tamningu í hestinn og folöldin fæðast ekki tamin en ég vil að þau séu fljót til,” segir Mummi og bætir við að þeir hestar sem hann býr til ætlast hann til að þeir séu notaðir í það sem á að nota þá í. “Hrossin þurfa að hafa efnislega ástæðu til að hægt sé að beita þeim í keppni. Ef þú ætlar að selja dýrt og stefna hærra en meðaltalið þá þurfa þeir að geta keppt, allar gangtegundir heilar og þetta þurfa að vera skörungshross.”

Leggur mikið upp úr góðu geðslagi

Mummi er mikið tengdu þjónustugeiranum enda rekur hann öflugt ferðaþjónustufyrirtæki. Greinilegt er að hann er markaðsþenkjandi og leggur áherslu á góða vöru. Vegna þessa hefur hann lagt mikið upp úr góðu geðslagi í sínum hrossum “Ég lifi á því að selja öðrum hvort sem það er í hótelhaldi eða einhverju öðru. Ef ég bý til vöru sem enginn vill kaupa þá eru þessu sjálfhætt og kúnna hópurinn hjá mér eins og hjá öllum öðrum er að leita eftir fjölskylduhrossi. Auðvitað viljum við rækta ofur gæðinginn, keppnishest, sem 10% af markhópnum er að kaupa og nota en það eru þessi hin 90% sem eru að leita að fjölskyldu hestinum. Hestinum sem að fólk er að nota til útreiða og ef miðaldra konan sem að kaupir fær ekki vin út úr þessu sambandi og getur ekki treyst honum þá gefst hún upp,” segir Mummi og bætir við; “svo aftur á móti ef þú notar endalaust elskulega hesta þá á einhverjum tímapunkti færðu svolítið doðrugang í hrossin og þá þarf ég stundum að sækja mér þennan hest sem að kannski í fyrsta ættlið fúnkerar ekki en væri frábær í framræktun. Þetta er dans á þessari línu.”

Ætla ekki allir á Landsmót?

Þar sem þau í Skálakoti reka hestaleigu þá er þjálfunar hrossin tveir hópar, annars vegar eru hross sem notuð eru í leigunni og hins vegar hross sem eru tamningatryppi eða hross á aldrinum 5 og 6 vetra. “Það voru sýndir frá mér tveir fjögurra vetra graðhestar í fyrra, klárhestar, en þeir eru báðir alhliða í dag. Annar fékk 9,0 fyrir tölt og ég er með væntingar fyrir hann. Ég á fola undan Sál frá Skálakoti, Vakar og Orradóttir, og Arion frá Eystra-Fróðholti mjög hreyfinga fallegur foli á fjórða vetur. Er með hryssuna Syrpu sem er á fimmta vetur en hún er myndarleg klárhryssa. Vissa, Ölnisdóttir undan Vöku gömlu og Þýðu frá Skálakoti undan Þyrí og Ský á fimmta vetur en þessar þrjár hryssur er allar yfir meðallagi,” segir Mummi en inntur eftir því hvort hann stefni með þessi hross á Landsmót spyr hann til baka hvort allir ætli ekki á Landsmót og brosir.

Hvernig leist Mumma á kynbótastarfið í ár? “Ég óttast þessa miklu eftirgjöf á sköpulagi. Gangtegundir er eitthvað sem að hluta til er búið til og það að fara með sköpulag niður í 35% og gangtegundir upp í 65% eru mistök. Ég tel að við höfum betur átt að sitja í 60/40 áfram. Hluti af ganghestaprófi til vinsælda er ekki hvað þeir geta í kynbótadómi því þegar þeir eru orðnir 6 vetra þá þurfa þeir að fara í hringvallagreinar og geta eitthvað þar til að fólk velji þá. Kynbótaglugginner eini glugginn til mats á sköpulagi,” segir Mummi sem líst ekki á að hrossin verði einhverjir fótalausir hnútar af því að lítið sé gert úr sköpulaginu. “Það er ekki vegur til framtíðar eða það er mín sýn.”

Efstur reyndra kynbótahesta

Skýr frá Skálakoti er flagskip búsins og var Mummi að vonum stoltur þegar nýtt kynbótamat var reiknað að hesturinn stæði efstu reyndra kynbótahesta. Skýr mun halda áfram að sinna hryssum í framtíðinni en hvort hann muni koma meira fram mun tíminn leiða í ljós. “Hann er orðinn miðaldra hestur, frjósamur og verður mikið notaður nú eftir sem áður. Ég var verulega ánægður þegar ég sá að hann var efstur í kynbótamatinu af reyndum kynbótahestum. Held hann sé ekkert að fara koma fram. Getur vel verið að við mætum með hann ef einhver vill nota hann í lokaatriði á reiðhallasýningu,” bætir Mummi við og horfir björtum augum til framtíðar. Þrátt fyrir heimsfaraldurinn hefur ferðaþjónustan gengið vel enda passar Mummi upp á það að bjóða fólki upp á eitthvað sem það vill. “Hvort sem það er ferðaþjónustan eða hrossaræktin þá þarftu að vera með vöru sem einhver vill og þú átt að lesa markhópinn þinn. Ég er að gera út á fólk sem er yfir meðallagi í tekjum og það er hópur sem er að ferðast núna. Hvað verður á morgun veit ég ekki en ég verð bara að sveigja með því,” bætir hann við. Hér lýkur okkar ræktunarspjalli við Mumma í Skálakoti.