Rannsókn sýnir fram á ómeðvitaða hlutdrægni dómara

Dómar í hestamennsku eru uppbyggðir að langmestu leyti á huglægu mati hvort sem um ræðir keppnisíþróttir eða kynbótadóma. Einkunnir byggja þó á leiðara og reglum sem dómarar eiga að fylgja. Mismunandi er eftir keppnisgreinum í hvað er horft og hvað er verið að meta hverju sinni. Dómarar þurfa að standast próf þar sem þeir þurfa að sýna fram á  getuna til að fylgja þessum reglum, byggt á faglegri þekkingu, skilningi og viti á hrossum og reiðmennsku. En stjórnar það alltaf för?

Nýleg rannsókn, sem framkvæmd var á alþjóðlegum mótum í dressur keppni, sýnir að dómgæsla í hestaíþróttum líður fyrir kerfisbundna skekkju vegna ómeðvitaðrar hlutdrægni (e. unconscious bias) dómara.

Rannsóknin var framkvæmd á fimm alþjóðlegum mótum (e. Grand Prix dressage events) frá maí árið 2022 til apríl árið 2023. Gagnasafnið telur 510 dóma og þær breytur sem notaðar voru til þess að meta hvort dómari væri hlutdrægur voru eftirfarandi:
Fyrri árangur keppnispars, rásröð, þjóðerni og búseta knapa miðað við þjóðerni og búsetu dómara. Þessar breytur voru svo tölfræðilega rannsakaðar með tilliti til einkunna.

Í stuttu máli voru niðurstöður þær að marktæk fylgni var á milli allra þessara breyta og einkunnar keppnispars. Niðurstaða rannsóknarinnar er því sú að bersýnilegt er að það er meira en bara frammistaða á stað og stund sem hefur áhrif á einkunnagjöfina.

Færa má rök fyrir því að í okkar íslandshestaheimi þekki nær allir alla bæði knapa og hesta, fyrri árangur þeirra o.s.frv. Ef að sambærileg rannsókn yrði framkvæmd á keppnisgreinum Íslandshesta-mennskunnar yrði niðurstaðan þá frábrugðin því sem þessi rannsókn sýnir?

Fyrir þá sem vilja kynna sér rannsóknina nánar að þá er hægt að smella á slóðina hér fyrir neðan.

let-them-be-the-judge-of-that-bias-cascade-in-elite-dressage-judging (1).pdf299.06 KB