Vilji og geðslag
Fjörviljugur, glaður og kjarkaður, en frábærlega þjáll og leitast sífellt eftir að gera knapa sínum til geðs. Sá hestur sem uppfyllir þessar kröfur að mati dómara fær einkunnina 9.5-10 fyrir vilja og geðslag í kynbótadómi. Slíkt geðslag er eftirsótt meðal hestamanna, enda eru þessir eiginleikar hvað mikilvægastir í hrossarækt.
Að dæma eiginleikan vilja og geðslag getur þó verið vandkvæðum háð og spurningin er hversu raunhæf er sú einkunn sem hross fá fyrir framgöngu á 10 mínútum í kynbótadómi? Fyrir hvaða þætti viljans og geðslagsins er þessi einkunn lýsandi? Er breytinga þörf við mat á vilja og geðslagi? Eigum við kannski að horfa til fortíðar, að einkunn verði aftur gefin fyrir tvo eiginleika eða hafa einhvern allt annan hátt á? Getum við nálgast nákvæmara mat á þáttum í vilja og geðslagi hrossa svo ræktendur geti stundað markvissara úrval fyrir þessum eiginleikum?
Álitsgjafar á þessu viðfangsefni voru ekki af verri endanum, á meðal þeirra var Guðlaugur Antonsson hrossaræktarráðunautur. Hann hefur lengi verið þeirrar skoðunar að vægi á vilja og geðslagi sé of hátt. Hann vill meina að í raun sé verið að dæma sýningarvilja og geðslag. „Einkunnin byggist mikið á afköstum í brautinni, hvernig tekur hrossið hvatningu og spinnur sig upp til afkasta, hvernig gengur niðurhæging og viðsnúningur. Geðslag þyrfti í rauninni ekki að vera inn í dæminu, þetta er fyrst og fremst viljaeinkunn í dag og hún er ansi bjöguð miðað við áður þegar þetta var í tveimur einkunnum og öðruvísi meðhöndlað. Hross voru ekki eins mikið tamin og þjálfuð og auðveldara að sjá út gallagripina. Nú fljóta þeir með án þess að dómararnir hafi minnstu hugmynd um það.“
Meira um þetta í nýjasta jólablaði Eiðfaxa
Til minningar um Rúnar Geir Ólafsson
Vigdís Matthíasdóttir ráðin yfirþjálfari Hæfileikamótunar LH