Bakterían þekkt erlendis

Nýlega barst tilkynning frá dýralæknum Keldna um að búið væri að staðfesta orsök smitandi hósta í hrossum. Eiðfaxi sendi nokkrar spurningar til Sigríðar Björnsdóttur,…

dýralæknis hrossasjúkdóma hjá Matvælastofnun:
Er bakterían sem orsakaði faraldurinn þekkt erlendis?
„Já, þessi tiltekni stofn er þekktur í okkar nágrannalöndum og er sjálfsagt til mjög víða en rannsóknir hafa leitt í ljós að hann er nýr hér á landi. Það er ekki svo langt síðan menn fóru að stofnagreina bakteríur svona nákvæmlega og því er ekki til nákvæmt yfirlit yfir útbreiðsluna á heimsvísu“.
Hvernig hefur hún hagað sér þar, hafa erlendir hesteigendur upplifað faraldra svipaða þeim sem við höfum upplifað spyr eiðfaxi?
„Það er erfitt að gera sér grein fyrir því, þar sem hana er oft að finna með öðrum smitefnum. Hún hefur alla jafna verið talin tækifærissýkill sem kemur í kjölfar annarra sýkinga. Í seinni tíð hefur þó vaknað grunur um að hún geti einnig verið frumorsök sýkingar í öndunarfærum. En þar sem hross hafa einhverja mótstöðu gegn henni nær hún ekki að valda faraldri. Þegar hún svo barst í hrossastofninn hér á landi, þar sem öll hrossin voru móttækileg og umhverfisaðstæður hagstæðar, fékk hún einstakt tækifæri til að sýna hvað í henni býr“.
Hvernig er talið líklegast að bakterían hafi borist hingað?
„Mér finnst líklegast að hún hafi borist með notuðum beislisbúnaði eða reiðfatnaði, til dæmis hönskum, en það verður seint sannað. Það er með öllu bannað að flytja notuð reiðtygi og reiðhanska til landsins en ég hef grun um að þær reglur hafi ekki alltaf verið virtar. Til dæmis hef ég fengið ábendingar um að menn taki með sér mél. Í því felst afar mikil áhætta sem ég vona að menn geri sér grein fyrir núna að ekki er þess virði að taka. Þá vil ég ítreka að allan fatnað sem notaður hefur verið í umhverfi hesta erlendis þarf að þvo í þvottavél eða þurrhreinsa og skófatnað þarf að þvo og sótthreinsa. Þetta eiga allir hestamenn að vita og fara eftir“.
Hvaða áhrif á þessi baktería eftir að hafa á okkar hestahald í náinni framtíð?
„Það er ekki hægt að segja til um með vissu en líklega verður hún fyrst og fremst vandamál í ungum hrossum í framtíðinni“.
Er hægt að framleiða efni til bólusetningar fyrir þessari bakteríu?
„Það er möguleiki sem verður athugaður vandlega“.
Hvernig heldurðu að hestamenn hafi verið að standa sig í því að fara eftir ráðleggingum ykkar um eftirlit og þrif?
„Þeir hafa alla jafna staðið sig vel. En ef menn hýsa sýkt hross mengast umhverfið fljótt aftur. Ég ráðlegg mönnum því að nota sömu varúðarráðstafanir og gerðar hafa verið við útflutning hrossa, það er að taka aðeins inn hross sem hafa verið einkennalaus í að minnsta kosti mánuð og það sama eigi við um hrossin sem þau hafa verið í samneyti við. Það virðist vera mjög góð regla“.
Mun verða gripið til einhverra ráðstafana og öryggisreglum breytt eða þær hertar til þess að fyrirbyggja að hingað berist fleiri sjúkdómar?
„Mest áhersla er lögð á fræðslu og auglýsingar á gildandi reglum og að vekja með því hestamenn til ábyrgðar. Það er nú kominn stór auglýsingaborði í Leifsstöð og sömuleiðis er búið að prenta plaköt með gildandi reglum til að hengja upp í hesthúsum. Plakötin fá menn endurgjaldslaust hjá Matvælastofnun á meðan birgðir endast. Þar eru einnig til bæklingar með upplýsingum fyrir erlenda gesti og viðskiptavini sem hægt er að panta. Auglýsingar eru komnar á margar heimasíður, til dæmis hjá félagasamtökum hestamennskunnar. Rafræna auglýsingaborða er hægt að fá á heimasíðu Matvælastofnunar, www.mast.is , og hvet ég alla hestamenn sem halda úti heimasíðu til að setja þá upp. Allt þetta kynningarefni er bæði á íslensku og ensku og bæklingarnir auk þess á þýsku. Hestamenn verða að standa saman að því að kynna þessar reglur og svo þarf auðvitað að fara eftir þeim“.