Ein breyting gerð á „Reiðmennsku FT“

FT-Norður mun standa fyrir keppni í hinni nýju keppnisgrein „Reiðmennska FT“ á sýningunni Tekið til Kostanna sem haldinn verður í reiðhöllinni Svaðastöðum á Sauðárkróki 30. apríl nk.

Að sögn Þórarins Eymundssonar verður aðeins ein breyting gerð á formi keppninnar síðan hún var formlega kynnt á afmælishátíð FT í febrúar sl. Tímamörk hvers keppanda hefur verið styttur niður í 6-8 mínútur. Að öðru leyti verður farið eftir neðangreindum reglum um hið nýja keppnisform.

Skráning í keppnina fer fram á netfanginu [email protected] til 27. apríl nk. og mun keppnin hefjast eftir að kennslusýningu reiðkennaradeildar Hólaskóla lýkur þann 30. apríl.

Keppnisreglur Reiðmennsku FT

I.
Hestamennska FT.
Hugmyndin á bak við keppnina er að hafa góð áhrif á hestamennsku og reiðmennsku á íslenskum hestum. Keppnisgreinin á að hafa gott samspil manns og hests í öndvegi. Í brennidepli á að vera vel og rétt þjálfaður hestur og góð hesta- og reiðmennska.
Í þessari keppni skipta grundvallaratriðin meiru máli en markmiðin. Virðing og vinsemd gagnvart hestinum er aðalatriði.
Um er að ræða keppnisgrein þar sem samskipti og samspil manns og hests á að byggjast á trausti, skilningi og virðingu fyrir hestinum. Hesturinn sé sáttur, stoltur og glaður. Hann sé fús til að vinna með manninum og vilji vera hjá honum. Mikilvægt er að hesturinn leggi sig fram fyrir manninn af fúsum og frjálsum vilja. Hesturinn sé rólegur, sjálfsöruggur og treysti knapanum greinilega .
Hesturinn sé sveigjanlegur, sterkur, í jafnvægi og kunni að bera knapann. Mikið atriði að hestinum líði vel í keppninni. Hesturinn skilji og samþykki ábendingar knapans. Reiðmennskan einkennist af mýkt og léttleika. Gangtegundirnar verða að vera hreinar, reglubundnar og fjaðurmagnaðar. Virkni í afturfótum skapar virkni í baki sem leiðir af sér fjaðurmagn í hreyfingum. Knapinn fylgi hestinum og allar ábendingar séu sem næst ósýnilegar. Hesturinn þarf í öllu að samþykkja leiðtogahlutverk knapans og sækja fram kátur og glaður hverja þá leið sem hann vill fara.
Í keppninni verður að sýna fet, brokk, tölt og stökk. Skeið er ekki skylduatriði en sýna má skeið þegar vallaraðstæður leyfa og völlurinn er að lágmarki 60m að lengd.. Í skeiðsýningu skiptir útfærslan, þ.e. niðurtaka, snerpa og niðurhæging, mestu máli. Gangtegundirnar skulu vera hreinar og rúmar. Sýna verður gangtegundir bæði á beinum og beygðum leiðum (nema skeið). Ekki er nægilegt að sýna gangtegund eingöngu í æfingu. Skiptingar, þ.e. gangskiptingar og hraðabreytingar, skipta miklu máli. Áríðandi er að sýna fjölbreyttar æfingar sem nýtast við þjálfun íslenska hestsins. Það á að skipta meira máli hvernig æfingin er gerð en hvað hún heitir. Knapinn komi með tónlist sem hæfir sýningunni.
Stór hluti keppninnar er frjáls sýning þar sem keppandi getur farið á kostum og sköpunarmáttur og frumleg hugsun notið sín. Keppandinn getur þá gert það sem honum hugnast best til að reyna að sanna fyrir dómurum og áhorfendum að ofangreind atriði séu til staðar. Hægt þarf að vera að sýna sérstakar útfærslur og æfingar.
Hér eru nokkur dæmi um æfingar, hefðbundnar og óhefðbundnar, sem nota mætti: Afturfótasnúningur á tölti, tölt við hendi án taums, hringteyming á stökki án línu, spánska sporið, sitja, liggja, beislislaust, standa á afturfótum, brokka á staðnum, fljúgandi stökkskiptingar, hneigja sig o.sv.fr., o.sv.fr.
 

II.
Reglur:
Þessi keppnisgrein á að geta farið fram bæði inni og úti.
Keppnin byggist upp á skylduatriðum og frjálsri sýningu.
Vallarstærðin er að lágmarki 20X40m og að hámarki 40X80m. Keppandi byrjar og endar sýningu á því að hneigja sig og hefur þá aðeins aðra hönd á taum. Þetta má gera í kyrrstöðu eða á ferð.
Sýna skal fet, brokk, tölt og stökk. Sýna skal þessar gangtegundir bæði á beinni og beygðri leið. Ekki er nægilegt að sýna gangtegund aðeins þegar riðin er æfing.
Sýna má skeið ef völlurinn er 60 metra langur eða lengri. Í dómum skal leggja mikla áherslu á niðurtöku og niðurhægingu. Sérstök áhersla er á að niðurhægingin sé framkvæmd af mýkt og að hún sé sanngjörn fyrir hestinn. Hesturinn skal vera komin á tölt áður en hann kemur í beygju.
Sýna verður liðkandi og safnandi æfingar og aðrar æfingar sem nýtast við þjálfun íslenska hestsins. Áður en keppni hefst skal keppandi skila dómurum lista yfir þær æfingar sem hann ætlar að sýna í keppninni. Ef um óhefðbundnar æfingar er að ræða verða að fylgja útskýringar.
Sýna verður æfinguna „taumur gefinn.“
Þetta er keppni í hestamennsku, þ.e. bæði í vinnu við hendi og reiðmennsku. Hver sýning skal vera að lágmarki 8 mín og að hámarki 10 mín. Keppandinn er látin vita með merkjagjöf hvenær 2 mínútur eru eftir og þegar tíminn er búinn.
Eingöngu er um forkeppni að ræða, ekki úrslit.
Hver keppandi má vera með fleiri en einn hest. Það má þó ekki tefja sýninguna, leyfilegt er að vera með aðstoðarmann. Ef keppandi er ríðandi og með einn eða fleiri aukahesta sem hann sýnir án þess að sitja þá telst sá hluti vera vinna við hendi.
Búnaður er frjáls. FEIF reglur um fótabúnað.
Skylda er að nota áspenntan og viðurkenndan reiðhjálm.
Leyfilegt er að ríða með engan búnað. Einfaldari búnaður getur gefið hærri einkunn.
Að sýna atriði án stuðnings af girðingu eða vegg getur gefið hærri einkunn.
Gefin eru mínusstig fyrir grófar ábendingar.
Góð tónlist sem fellur vel að verkefninu getur gefið hærri einkunn.
Dómarar eru Meistarar FT til að byrja með, síðar sérmenntaðir dómarar.
Það getur gefið hærri einkunn að sýna atriði sem eru vandasöm og á háu stigi.
 

III.
Skemmtileg, hnitmiðuð sýning með skipulagðri og markvissri uppbyggingu skal gefa plús í einkunn. Sundurlaus, óskipulögð og leiðinleg sýning gefur mínus. Einnig kemur til frádráttar ef að í sýningunni eru margar óhóflega langar ferjuleiðir.
Keppandi má taka með sér óhefðbundin tæki og búnað til að krydda frjálsa hluta sýningarinnar. Þessi búnaður má þó ekki tefja sýninguna eða krefjast þess að gert sé hlé á meðan honum er komið fyrir. Þessi búnaður getur til dæmis verið boltar, keilur, eldur, fánar, gærur, regnhlífar og hundar svo eitthvað sé upp talið.
Einn dómari útskýrir niðurstöður að keppni lokinni.
Dómar:
Plús/mínus kerfið.
Þrír dómarar sem eru staðsettir við miðju langhliðar með gott útsýni yfir völlinn. Dómarar eru meistarar FT og síðar sérþjálfaðir dómarar.
Keppandinn kemur inn á völlinn með einkunnina 10. Keppandinn heldur þessari einkunn á meðan atriðin sem hann sýnir ganga eins og gerðar eru kröfur um. (Sjá texta um markmið).
Ef einhver atriði eru sýnd sérstaklega vel og/eða á háu stigi bætir dómarinn við einkunnina 0.5 – 3.0 í hvert skipti.
Ef einhver atriði eru ekki fullnægjandi dregur dómarinn frá einkunninni 0.5-3.0 í hvert skipti. Ef gangtegund vantar er frádráttur 4.0.
Aðaleinkunnin er 10 mínus sú tala sem kemur út þegar búið er að leggja allan frádrátt saman plús sú tala sem kemur út þegar allir plúsar eru lagðir saman.
Einn dómari útskýrir niðurstöður að keppni lokinni.
Útbúa skal sérstök eyðublöð fyrir plúsa og mínusa.
Gefa má plús fyrir: Sérstaklega fjaðrandi og mjúkar hreyfingar. Sérstaklega góða virkni í afturfótum og baki. Rétt framkvæmda söfnun þar sem hesturinn er frjáls og óþvingaður. Hesturinn nánast alveg eins til beggja hliða, samspora. Nánast ósýnilegar ábendingar. Hesturinn stoltur, glaður. Hesturinn frjáls á milli ábendinga. Hesturinn vinnur með manninum af fúsum og frjálsum vilja. Hestinn langar að gera það sem knapinn leggur til við hann. Hesturinn gengur sjálfur. Knapinn fylgir hestinum í einu og öllu og ásetan er glæsileg.
 

IV.
Hesturinn er sáttur og viljugur og undir stjórn. Bæta má við einkunn fyrir sérstök tilþrif sem framkvæmd eru af næmni, mýkt og léttleika. Þessi atriði geta verið æfingar á háu stigi og skiptingar (gangskiptingar og hraðabreytingar). Æfingin „taumur gefinn fram“ getur gefið hærri einkunn. Það getur gefið hærri einkunn ef riðið er í söðli. Bæta má við einkunn ef notaður er einfaldur búnaður. Bæta má við einkunn ef riðið er með tauma í annari hönd. Bæta má við einkunn þegar sýnt er án stuðnings af girðingu eða vegg (ekki á ytri sporaslóð). Bæta má við einkunn fyrir góða tónlist sem fellur vel að verkefninu. Bæta má við einkunn fyrir frumleika. Gefa skal plús fyrir skemmtilega og hnitmiðaða sýning sem er skipulögð og markvisst uppbyggð.
Mínus er gefin fyrir: Óhreinar gangtegundir og ef gangtegund vantar. Spennu, stífni og/eða óhlýðni. Hesturinn greinilega þungur og ónæmur. Hesturinn klemmdur fastur á milli ábendinga. Liðkandi æfing ekki sýnd. Safnandi æfing ekki sýnd. Knapinn þarf stöðugt að nota ábendingar til að hesturinn haldi áfram með atriðið sem hann er að sýna. Ranga líkamsbeitingu svo sem undir eða yfir taum og/eða óvirkt bak. Mikill fótaburður án virkni í baki og mýktar. Ójafnvægi til hliðanna, misstyrkur. Ef hesturinn er leiður og bældur. Ef hesturinn er greinilega latur. Grófar ábendingar og eða ósanngjarnar kröfur. Gefin er mínus ef hesturinn leggst á tauminn í niðurhægingu (t.d. af skeiði), einnig ef hann fer skakkur inn í beygju eða upp á kýrstökk. Gefin er mínus fyrir niðurhægingu af skeiði ef hesturinn er ekki komin í jafnvægi á tölti þegar hann fer inn í beygju. Ásetu sem truflar hestinn. Gallaða ásetu og/eða taumhald. Dregið er frá ef hesturinn sveigir sig ekki rétt í hornum. Dregið er frá fyrir áberandi taglslátt. Dregið er frá einkunn ef verkefnið innheldur ekki það sem óskað er eftir og/eða atriðin sem sýnd eru hafa ekki nægilegan erfiðleikastuðul. Dregið er frá einkunn ef atriði er aðeins sýnt upp á aðra höndina. Dregið frá fyrir ranga notkun á búnaði. Dregið er frá fyrir tónlist sem er áberandi ósmekkleg. Dregið er frá fyrir mjög ósmekklegan og/eða óhreinan klæðnað. Dregið er frá fyrir leiðinlega og illa útfærða sýningu. Sundurlaus, óskipulögð og leiðinleg sýning gefur mínus. Einnig ef að í sýningunni eru margar óhóflega langar ferjuleiðir.
 

V.
Greinargerð:

Þegar þessi nýja keppnisgrein er dæmd verðum við að reyna að losna undan áhrifum hefðbundinna dóma á gangtegundum á hringvelli. Þessi keppni á að snúast um grundvallaratriði í þjálfun og reiðmennsku, en ekki leitina að þeim hesti sem getur lyft fótunum hæst og farið hraðast. Að sjálfsögðu munu góðar hreyfingar alltaf vera mikils metnar þ.e.a.s. ef gangtegundin er hrein og þegar þær forsendur sem lýst er hér að framan eru til staðar. Til að losna undan áðurnefndum áhrifum er skynsamlegt að breyta um dómskerfi. Horfa þarf á reiðmennskuna og hestinn sem eina heild, maður og hestur eru eitt. Einkunnin getur aðeins orðið há ef kröfurnar sem knapinn gerir eru sanngjarnar fyrir hestinn og velferð hans höfð í huga. Horfa verður meira á jafnvægi, líkamsbeitingu og fjaðurmagn en fótaburð. Áríðandi er að skoða hvernig hlutirnir eru gerðir. Kröfurnar sem gerðar eru verða að vera uppbyggilegar fyrir hestinn bæði andlega og líkamlega. Hesturinn þarf að bera þess merki að hann muni endast lengi og eiga gott líf. Léttleiki, mýkt, skilningur og samspil milli manns og hests er aðalatriðið. Plús/mínus kerfið ætti að gera okkur kleift að nálgast þetta markmið. Ekki er gefin einkunn fyrir hvert einstakt atriði heldur bætt við eða dregið frá allt eftir því hvernig dómaranum finnst til takast. Með þessum hætti verður auðveldara að skoða og verðlauna fyrir uppbyggileg atriði og góða reiðmennsku.