Hestar þjást af tannpínu

Röspun tanna í íslenskum reiðhrossum getur valdið alvarlegum tannskemmdum. Í seinni tíð hafa færst í vöxt óvarlegar og oft á tíðum öfgafullar aðferðir við tannröspun. Hestablaðið hefur vakið athygli á því að hugsanlegt samhengi sé milli þessa og síaukinna krafna um klipinn höfuðburð, mikinn fótaburð og afkasta í keppni og sýningum. Sýninga- og keppnishross eru þvinguð í „fixað form“ með tiltækum ráðum; tækni í reiðmennsku og beislabúnaði, sem oft á tíðum er mjög harður og átaksmikill. Linnulítið átak, mikið eða lítið, við þjálfun og í sýningum til að halda hestinum í hinu „fixaða formi“ veldur margvíslegri röskun og álagi í munni og munnholi hestsins.

Ítarleg skoðun á hrosshausum sem fengnir voru úr sláturhúsum sýnir að mörg hross hafa þjáðst um lengri að skemmri tíma af tannpínu, sem rekja má til skemmda af völdum röspunar. Mörg voru með brotnar tennur eftir kjaftaglennur. Leiða má líkum að því að tannskemmdir af völdum röspunar sé ástæða þess að umræddir hausar voru til reiðu án þess að búkur hrossanna fylgdi með.

Dýralæknadeild Landbúnaðarháskóla Svíþjóðar stóð nýlega fyrir námskeiði í tannlækningum hesta í samvinnu við Sigríði Björnsdóttur, Dýralækni hrossasjúkdóma hjá Matvælastofnun. Námskeiðið var haldið á Hólum. Þátttakendur voru: Stefán Friðriksson, Aðalbjörg Jónsdóttir, Mia Hellsten, Brigitte Brugger, Sunneva Eggertsdóttir, Höskuldur Jensson, Guðrún Margrét Sigurðardóttir, Lísa Bjarnadóttir, Vignir Sigurólason og Sigríður Björnsdóttir. Farið var yfir möguleika á meðhöndlun algengra vandamála. Beiting fíngerðra verkfæra er forsenda sértækrar meðhöndlunar og kemur í veg fyrir óþarfa eyðingu á heilbrigðum tönnum.

Unnið var með lifandi hross og einnig rannsakaðir nefndir hausar sláturhrossa. Í fréttatilkynningu frá Sigríði Björnsdóttur kemur fram að sláandi var hve alvarlegar tannskemmdir höfðu hrjáð mörg hrossin. Fleiri orsakir koma þar til en óhóflegar raspanir, svo sem undirbit jaxla, sem er algengt í íslenska hrossastofninum og versnar með aldrinum. Los á tönnum, tannholdsbólgur, óeðlilegt tannslit og sár í slímhúð munnsins eru dæmi um sársaukafullar afleiðingar sem margir hestar mega lifa með.

Í tilkynningunni segir ennfremur: 
„Ljóst er að vandaðar greiningar og meðhöndlanir á vandamálum í munni eru afar brýnar fyrir velferð hesta. Tennurnar eru hestunum lífsnauðsynleg líffæri, lifandi vefur sem ber að umgangast af virðingu. Tannraspanir eru andstæðan og ættu að heyra sögunni til. “

Kennarar voru Torbjörn Lundströn tannlæknir og sérfræðingur í tönnum hesta, Dr. Ove Wattle yfirmaður sjúkdómsgreininga við hestaspítala SLU, Margareta Uhlhorn sérfræðingur í myndgreiningum á SLU, Christina Larsson röntgentæknir SLU, Ylva Rubin dýralæknir og Lars Lindahl verkfærasmiður.

Að lokum skal þess getið að Ove Wattle beið við heimkomuna til Svíþjóðar útnefning sem dýralæknir ársins í Svíþjóð. Viðurkenninguna fékk hann fyrir að hafa innleitt hesta-tannlækningar í dýralæknanámið í Svíþjóð og fyrir að hafa unnið að endurmenntun starfandi dýralækna á þessu mikilvæga sviði.