“Nýliðun í hestamennsku ákveðið áhyggjuefni”

Á bænum Hallkelsstaðahlíð í Hnappadal búa annarsvegar Sigrún Ólafsdóttir og Skúli Lárus Skúlason og hins vegar sonur þeirra Guðmundur Margeir Skúlason og Brá Atladóttir með fjölskyldu sinni. Fjölskyldan rekur þar hestamiðstöð þar sem tamningar, þjálfun og reiðkennsla er stærsti hluti rekstursins auk þess að stunda saman hrossarækt. Á bænum er einnig stunduð sauðfjárrækt og ferðaþjónusta. “Landrými búsins er rúmlega 3.000 hektarar. Núna eru rúmlega 20 hross á húsi sem eru bæði í eigu heimafólks og einnig hross í þjálfun og tamningu frá öðrum. Útigangurinn er mjög vel innan við 100,” segir Sigrún

Hrossarækt hefur verið stunduð í Hallkelsstaðahlíð um áratugaskeið en þó fyrstu árin í mjög litlu magni. Upp úr 1980 og fram á tíunda áratuginn fór fæddum folöldum að fjölga og umsvif að aukast. Stærsti árgangurinn taldi 14 stykki en síðustu ár hafa verið að fæðast frá tveimur og uppí átta folöld á ári.

“Nú í sumar héldum við Snekkju, Glotta- og Skútudóttur, undir Viðar frá Skör, Þerna dóttir hennar og Skýs frá Skálakoti fór undir Álfaklett frá Syðri-Gegnishólum, Kolskör, Dósents- og Karúnardóttir fór undir Hreyfil frá Vorsabæ og það gerði einnig Trilla, Gaums- og Skútudóttir. Létt, Randvers- og Sunnudóttir, fór undir Veigar frá Skipaskaga. Hjaltalín, Álfarins- og Skútudóttir, fór undir Jarl frá Árbæjarhjáleigu, Gangskör, Adams- og Kolskarardóttir, fór undir Fróða frá Flugumýri, Rjóð dóttir Feykis frá Háholti og Sunnu fór undir Seðil frá Árbæ, Rák, Stæls- og Trilludóttir, fór undir Jökul frá Rauðalæk og hryssan Sjaldséð frá Magnússkógum fór undir Skarp frá Kýrholti. Einnig notuðum við gamla höfðingjann okkar Sparisjóð sem er sonur Gusts frá Hóli og Karúnar. Því miður voru tvær af þessum hryssum ekki með staðfest fyl,” segir Sigrún en í sumar fengu þau fimm folöld undan Kjuða frá Dýrfinnustöðum, Tuma frá Jarðbrú, Veg frá Kagaðarhóli, Hilmi frá Árbæjarhjáleigu og Sparisjóði frá Hallkelsstaðahlíð. 

Ræktendur í Hallkelstaðahlíð létu sig ekki vanta á Landsmótið sem þau segja hafa verið eina alsherjar hestaveislu. “Gleði og gaman eins og  Landsmót eiga að vera. Veðrið og covid voru aðeins að stríða okkur en svoleiðis málum reynir maður bara að gleyma sem fyrst. Landsmót er gullegg okkar hestamanna og við höfum ríka skildu að varðveita það efla og styrkja. Landsmót er ekki bara það að sjá bestu og glæsilegustu hross landsins, Landsmót er líka nauðsynlegur vettvangur til að hestamenn hittist og blandi geði. Landsmót á að halda áfram að vera líka hestamannamót,” bætir hún við. 

Sigrún segir blómlega tíma vera framundan í hrossarækt og hestamennsku. “Landsmótið í sumar segir manni að veislan haldi bara áfram. Hver og einn ræktandi getur búið til sína eigin línu (svona eins og í annarri hönnun)  og leyft sinni sérvisku að njóta sín. Nú eða fylgt straumnum ef að það er það sem heillar. Annars eru held ég flestir að reyna að rækta það sem að þeir telja vera góða söluvöru,” segir Sigrún og bætir við að forsvarsmenn greinarinnar þurfi þó að vera á vaktinni og fylgjast með hvert stefnir. “Nýliðun í hestamennsku er ákveðið áhyggjuefni en við skulum vona að forusta okkar beri gæfu til að hjálpa til við að skap eftirsóknarvert umhverfi. Umhverfi sem laðar að nýja hestamenn og umhverfi sem búgreinin hrossarækt fær að þróast og dafna.”

Það er margt spennandi á járnum í Hallkelsstaðahlíð og mikið af efnilegum tryppum. “Við erum með efnileg tryppi undan Skýr frá Skálakoti, Spuna frá Vesturkoti og Heiðri frá Eystra Fróðholti svo að eitthvað sé nefnt. Eins er hér efnileg hryssa undan Þórálfi frá Prestsbæ. Það eru til hér spennandi hryssur undan Veigar frá Skipaskaga og Álfakletti frá Syðri Gegnishólum. Kveikur frá Stangarlæk og Ljósvaki frá Valstrýtu eiga líka spennandi afkvæmi hér.

Annars eru þetta allt efnis tryppi sem vonandi fá hlutverk við hæfi. Góðir reiðhestar eru alltaf eftirsóttir.” segir hún en innt eftir því hvað af þessu sé efnilegast segir hún það alveg fara eftir því á hvernig þeim liggi og hver sé spurður. 

Þegar viðtalið var tekið við Sigrúnu var jólaundirbúningur í fullum gangi. Uppáhaldsjólahefð Sigrúnar er að taka því rólega á milli gegninga og leyfa jólabarninu í sjálfum sér að blómstra. “Uppáhalds jólasveinninn verð ég að segja að sé Stekkjastaur en hann er jafnvel líklegur til að aðstoða við störfin í fjárhúsunum. Hver veit nema hann hjálpi til við kynbótastarfið fyrir fengitímann,” segir Sigrún en eftirminnilegasta jólagjöfin hennar er kertaengill sem hún fékk og er enn til eftir meira en hálfa öld. “Ég man líka eftir jólunum sem ég fékk fyrstu hófhlífarnar þær voru stórar appelsínugular og á þyngd við gúmmístígvél. Það var gjöf sem hitti í mark.”

Í Hallkelsstaðahlíð hefur ekki verið skotið upp flugeldum í áratugi eftir að margar nýársnætur fóru í það að leita að hrossum og ganga úr skugga um að þau væru í lagi. “Gamlársdagur fer í það að gefa útigangi og koma sem flestum hrossum inn í hús. Sá undirbúningur er afar nauðsynlegur þar sem að við búum inn milli hárra fjalla þar sem hljóð frá flugeldum magnast mikið. Annars höfum við það bara gott borðum saman, horfum á skaupið og grípum jafnvel í spil,” segir Sigrún að lokum.

Guðmundur og Gangskör frá Hallkelsstaðahlíð