„Þessu bara laust ofan í hausinn á mér“

Eiðfaxi bauð lesendum sínum upp á þá nýlundu að vera með jólamynd og síðustu jól þá varð fyrir valinu heimildarmyndin “Úr haga í hendur”. Viðfangsefni myndarinnar eru hrossaræktendurnir Olil Amble og Bergur Jónsson á Syðri-Gegnishólum en þau hafa lengi gert garðinn frægann á keppnisvellinum og víðar. Í myndinni fylgjumst við með því þegar trippi eru tekin á hús og fyrstu skrefum í þjálfun.

Okkur lék hins vegar forvitni á því hvernig þetta verkefni kom til og tókum létt spjall við kvikmyndagerðarkonuna Þurý Báru Birgisdóttur.

Við byrjuðum á því að spyrja hvernig þetta verkefni kom til:

Þessu bara laust ofan í hausinn á mér, hugmynd að gera heimildarmynd um þjálfun á hesti frá byrjun og þangað til að hann færi út á keppnisbrautina. Ég að sjálfsögðu gerði mér enga grein fyrir því hvað það ferli er langt. Enda er þetta ennþá verkefni í vinnslu. En stundum er ágætt að hafa ekki hugmynd um hluti, þá byrjar maður í barnslegri einfeldni á þeim.

Ég man að á þessum punkti gjörsamlega kviknaði í mér, ég stikaði fram og aftur í stofunni og bjó til skilyrði í hausnum á mér sem mér fannst verkefnið þurfa að uppfylla. Þetta yrði að vera kona, einhver óendanlega reynslumikil og búin að vera lengi í þessu. Ég reyndi að láta mér detta einhverjar í hug, en satt að segja var hugmyndaauðgin ekki mikil þar.Þá rankaði ég við mér og fattaði að fréttir væru byrjaðar á Stöð 2 og viti menn þar var í gangi viðtal við Olil Amble. “Auðvitað” hugsaði ég með mér. Ég þekki Olil ekkert og vissi ennþá minna um hana en ég mundi hins vegar eftir nafninu síðan ég var sjálf að brasa í hestamennsku og alltaf af einu góðu. Þannig að ég lagðist í rannsóknarvinnu.Það voru að sjálfsögðu nokkrir hlutir sem ég þurfti að kanna áður en að ég hafði samband, eins og hvar hún væri niðurkomin á landinu og hvernig hún er fyrir framan myndavél. Það er langt frá því að öllum sé gefið að geta tjáð sig fyrir framan myndavél og gera það þannig að það flæði náttúrulega. Til þess að fá tilfinningu fyrir því leitaði ég uppi hvert einasta viðtal sem hafði verið tekið við hana og var aðgengilegt á netinu. En þá kom líka að því hvort að hún væri til í þetta og sem betur fer var hún til.

Ég skilgreini sjálfa mig ekki sem hestamanneskju, þó að svo sannarlega hafi ég á einhverjum tímapunkti í lífinu verið það. Eins og svo margir þá fékk ég óbilandi áhuga á hestum þegar að ég var ellefu eða tólf ára. Vinkona mín átti foreldra sem voru hestafólk og þegar ég fékk einu sinni að prufa að fara á bak varð ég alveg heltekin. Svo eftir tvítugt þá fjaraði áhuginn út og lífið eiginlega tók við. Hestar hafa samt alltaf í gegn um tíðina átt sérstakan stað í hjartanu, ég hef bara verið upptekin við aðra hluti.

Við gerð myndarinnar þurfti ég að yfirstíga nokkrar hindranir. Eitt af því sem að var svolítið skondið var að þegar ég byrjaði var ég pínulítið hrædd við hesta enda langt síðan að ég hafði umgengist þá. Mér var ekkert alveg sama að standa inni í stóði með merum og folöldum og ég tala ekki um mitt á milli 20 ungra stóðhesta. En ég er að mestu leyti búin að vinna bug á þessari hræðslu núna.

Upphaflega hugmyndin var eins og ég sagði að fylgja hesti frá því að hann kemur í hendur fólks og fer út á keppnisbrautina. Það var engan veginn ætlun hjá mér að hafa þetta sem útskriftarmynd úr Kvikmyndaskólanum, ég var meira að segja búin að skrifa handrit að leikinni mynd. Hinsvegar sökk ég svo djúpt í þetta efni að ég ákvað að gera kynningarmynd fyrir heildarverkefnið, þannig að sú mynd fjallaði um það þegar hesturinn er tekinn úr haga og þangað til að manneskja stígur fyrst á bak. Ennþá átti fókusinn að vera á þessa ungu hesta. En þá stóð ég andspænis vandamáli sem að ég átti alls ekki von á. Af þessum rúmlega 20 hestum sem að komu til tamningar þetta haust þá voru ekki nema tveir eða þrír með nafn. Ég gat ekki haft karakter í myndinni sem að hafði ekkert nafn! Það nefnilega ruglaði mig, eins og flest venjulegt fólk, að þegar var talað um hvern einstakling kom löng runa af forfeðrum. Svo að ég þurfti að skipta svolítið um gír, setja Olil og Berg sem ræktendur meira í fókusinn og ég sé ekki eftir því. Ég er mjög sátt við útkomuna af þessum hluta verkefnisins.

Það er ekki sjálfgefið að manni sé hleypt inn í það allra heilagasta hjá ræktendum, sýna ungu hestana þegar að þeir eru loðnir, feitir og kunna ekki neitt. Auðvitað þarf að byggja upp traust og ég held að það hafi alveg náðst. Það held ég að sé mikilvægasta atriðið til þess að ná að fanga ástríðuna Þá ástríðu sem að fólkið á Syðri-Gegnishólum ber til hestsins og þess sem að þau eru að gera þarna. Og það skemmtilega er að þessi ástríða nær að fanga fólk sem að hefur engann áhuga á hestum og það nær að njóta myndarinnar. Þegar ég heyri af því verð ég rosalega glöð. Ef til vill er það vegna þess að ég nálgast viðfangsefnið af svolítilli vanþekkingu og óhrædd við að spyrja spurninga sem eru svolítið einfaldar í sjálfu sér. Það er bara oft þannig að einfaldar spurningar geta gefið frábær svör.

Þessa dagana er ég að gera mitt besta til þess að halda þessu verkefni gangandi. Það er bara þannig að ég hef mun minni tíma til þess að sinna því en ég vildi. Draumurinn er að geta unnið við kvikmyndagerð í svona skemmtilegum verkefnum. En það er ekki eins auðvelt að eiga við eins og ég hélt. Ef til vill vegna þess að ég er frekar slök í markaðssetningu á sjálfri mér. Líka það að ég er ekki hinn dæmigerði kvikmyndatökumaður en ég vonaði á sínum tíma að myndin myndi opna einhverjar dyr því að auðvitað snýst þetta líka um það að eiga í sig og á. Þrátt fyrir að myndin hafi verið sýnd á fjórum kvikmyndahátíðum hefur hún ekki náð að vekja athygli framleiðanda. Svo enn sem komið er þá mun þetta halda áfram sem gæluverkefni. Ég reyndi meira að segja að kynna verkefnið fyrir sjónvarpinu í gegn um hugmyndadaga, en þeir höfðu ekki áhuga.

Hins vegar er ég svo lánsöm að fá að vinna dagsdaglega við kvikmyndagerð þó svo að þau viðfangsefni sem að ég hef í vinnunni séu af allt öðrum toga.

Mikilvægasta er að mér finnst þetta rosalega gaman og ég virkilega nýt þess að búa til frásagnir af fólki og hestum. Stundum kvikmynda ég skemmtileg hliðarspor og tek svona litlar frásagnir upp eins og hér af Olil og Álfgrími:

Allskonar svona finnst mér mjög skemmtilegt!

Ég hef að sjálfsögðu öðlast mikla reynslu af því taka upp hesta í gegn um þetta verkefni og vonast til þess að það komi til með að nýtast mér í framtíðinni. Auðvitað ef að einhver vill fá mig til að taka upp fyrir sig er ég til. Það má skoða það sem ég hef gert á heimasíðunni minni: bjastur.is

Umfram allt er ég ósegjanlega þakklát Olil, Bergi, Brynju, Elinu, Önnu og öllum þeim sem að eru og hafa verið mér innan handar í þessu verkefni.

Hver veit, mögulega kemur framhald seinna meir!